Oktoberfest-bier

Oktoberfest bier heeft een rijke geschiedenis

De geschiedenis van Oktoberfestbier voert terug naar München. De benaming Oktoberfestbier is sinds 2022 Europees beschermd als geografische aanduiding. Welke brouwerijen hun bier op het Oktoberfest mogen schenken, wordt daarnaast bepaald door de gemeente München.

Tijdens het Oktoberfest in München wordt er bier van 6 brouwerijen geschonken: Paulaner, Hofbräu, Augustiner, Löwenbräu, Hacker-Pschorr en Spaten. Deze brouwerijen brouwen speciaalbier voor het Oktoberfest.

De prijs voor een Maβ (literpul) bier en welk Oktoberfestbier het beste is, wordt door “Wiesnkenners” ieder jaar weer opnieuw bediscussieerd.

Oktoberfestbier, festbier of Märzen?

Misschien goed om eerst even de verschillen uit te leggen tussen de termen Oktoberfestbier, Festbier en Märzen. Je ziet deze termen vaak door elkaar heen gebruikt worden, maar het zit zo: Märzen werd “vroeger” geschonken op het Oktoberfest.

Het was doorgaans donker bier en vol van smaak. In de loop van de twintigste eeuw maakte het traditionele Märzen op het Oktoberfest geleidelijk plaats voor lichter, goudkleurig Festbier.

Oktoberfestbier is de beschermde benaming voor bier dat in München volgens vastgelegde voorwaarden speciaal voor het Oktoberfest wordt gebrouwen. Het huidige Wiesnbier is doorgaans een goudkleurig Festbier.

Terug in de geschiedenis

Het Oktoberfest ontstond in 1810, maar het speciale bier dat we tegenwoordig als Oktoberfestbier kennen, kwam pas veel later. De Beierse brouwwet stond het alleen toe bier te brouwen tussen 29 september en 23 april. Vanwege het sudderen van het bier bestond er namelijk een vuurgevaar tijdens de zomer.

Naast ondergisting (het gist valt naar de bodem tijdens gisten) heeft het bier een temperatuur van 4-6 graden Celcius nodig voor gisting. Omdat iedereen natuurlijk ook bier wilde in de zomertijd, werd er “vooruit” gebrouwen.

Dit is hoe Märzen ontstond. Om de duurzaamheid te vergroten, werd het Märzen-bier zelfs bewust sterker gebrouwen. Dit bier werd verkocht tijdens feesten in de zomer en herfst. In de jaren 1870 ontwikkelde Carl von Linde een koelmachine waarmee brouwerijen minder afhankelijk werden van de buitentemperatuur en het hele jaar door bier konden produceren.

Tot vandaag de dag wordt het bier vers en speciaal voor het Oktoberfest gebrouwen volgens het Reinheitsgebot.

De smaak van Oktoberfest-bier en een hoge Stammwürze

Oktoberfestbier is voor iedereen (mannen én vrouwen) goed drinkbaar. Het smaakt aangenaam, kruidig en licht bitter. Dit heldere, unieke festivalbier met een ondergisting heeft een hoge stammwürze.

Stammwürze is het Duitse begrip voor het oorspronkelijke extractgehalte van het wort voor de vergisting. Stammwürze is een meting die gebruikt wordt tijdens het brouwproces en de hoeveelheid extract (suiker, dextrine, proteinen, mineralen) in het wort aangeeft. Wort is de suikerrijke, waterige oplossing die een tussenproduct vormt in de bereiding van bier, whisky, jenever en andere alcoholische dranken op basis van granen.

Het stamwortgehalte wordt uitgedrukt als een gewichtspercentage. Voor bier met de beschermde benaming Oktoberfestbier geldt een stamwortgehalte van 13,6 tot 14,0%.

Door de moutige zoetheid en het lagere kooldioxidegehalte is het bier aangenaam te drinken, maar de hogere wort zorgt ook voor een hoger alcoholgehalte. Het alcoholpercentage verschilt per brouwerij, maar ligt doorgaans hoger dan bij gewoon pils.

Het Reinheitsgebot: een Beierse brouwtraditie sinds 1516

De brouwerijen uit München hebben volgens de lange traditie ervaring in het brouwen van Oktoberfestbier en leven daarvoor strikt het Reinheitsgebot na. Dit zuiverheidsgebod vindt zijn oorsprong in Beieren in 1516. Volgens de oorspronkelijke regeling mocht bier alleen gerst, hop en water bevatten. Gist werd destijds nog niet afzonderlijk als ingrediënt genoemd.

De Duitse bierwetgeving is in de loop der eeuwen meerdere keren aangepast. In 1993 werden de voorschriften voor het brouwen van bier uit het toenmalige Biersteuergesetz ondergebracht in het Vorläufiges Biergesetz. Daarin was onder meer het gebruik van hoppoeder en hopextracten toegestaan. Voor bovengistend bier gelden ruimere regels, bijvoorbeeld voor het gebruik van andere moutsoorten en bepaalde suikers.

In 2005 oordeelde de hoogste Duitse bestuursrechter dat uitzonderingen op het Reinheitsgebot mogelijk moeten zijn. Een brouwerij die toestemming krijgt om een bijzonder bier met afwijkende ingrediënten te produceren, mag dat ook onder de naam ‘bier’ verkopen.

Bier waarvan op het etiket aangegeven wordt dat het volgens het Reinheitsgebot is gebrouwen, moet volgens de wet ook daadwerkelijk aan dat voorschrift voldoen. In 2016 vierde Beieren de 500e verjaardag van het Reinheitsgebot.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over het Oktoberfest & de Alpencultuur.

Schrijf je in!